Ko‘pchilik quyosh elektr stansiyasi o‘rnatish juda qimmat deb o‘ylaydi. Go‘yoki bu faqat katta korxonalar yoki juda boy uy egalari uchun degan tushuncha bor. Ammo bugungi kunda O‘zbekistonda vaziyat butunlay o‘zgargan.
Davlat tomonidan berilayotgan subsidiya, kompensatsiya va energiya tejash dasturlari sabab quyosh panellari o‘rnatish ancha foydali bo‘lib qoldi.
Ayesolar kompaniyasi mijozlarga quyosh fotoelektrik stansiyalarini o‘rnatishda 7,5 million so‘mgacha va undan ham ko‘proq iqtisod qilish imkoniyatini taqdim etadi.
Savol tug‘iladi:
Bu iqtisod qayerdan hosil bo‘ladi?
1. Davlat subsidiya va kompensatsiyalari
Bugungi kunda O‘zbekistonda quyosh panellari o‘rnatayotgan fuqarolar uchun bir nechta davlat qo‘llab-quvvatlash dasturlari mavjud.
Fuqarolar quyidagilarga ega bo‘lishi mumkin:
- uskunani o‘rnatish uchun subsidiya;
- ortiqcha elektrni tarmoqqa sotish uchun to‘lov;
- energiya samaradorligi bo‘yicha qo‘shimcha imtiyozlar.
2025 yildan boshlab ayrim kompensatsiyalar miqdori 18,75 mln so‘mgacha yetmoqda, tarmoqqa uzatilgan har bir ortiqcha 1 kVt elektr uchun esa 1000 so‘m to‘lanmoqda.
Demak, stansiya narxining bir qismi amalda sizga qaytadi.
2. Har oy elektr to‘lovingiz kamayadi
Quyosh stansiyasi ishga tushgach, siz o‘z elektr energiyangizni ishlab chiqara boshlaysiz.
Natijada:
- oylik svet to‘lovi kamayadi;
- tarif oshishidan kamroq zarar ko‘rasiz;
- biznes xarajatlari tushadi;
- elektr uzilishlariga kamroq bog‘lanasiz.
3. Ortiqcha elektrni sotishingiz mumkin
Agar kunduz kuni ishlab chiqarilgan elektr siz iste’mol qilganidan ko‘p bo‘lsa, qolgan qismi davlat elektr tarmog‘iga uzatiladi.
Buning uchun sizga pul kompensatsiyasi to‘lanadi.
Ya’ni quyosh stansiyasi nafaqat xarajatni kamaytiradi, balki qo‘shimcha foyda ham keltiradi.
2025 yil davomida minglab fuqarolarga shu dastur bo‘yicha jami 209 milliard so‘mdan ortiq to‘lov amalga oshirilgan.
4. Nega aynan Ayesolar bilan arzonroq tushadi?
Biz shunchaki panel sotmaymiz.
Ayesolar quyidagilarni taqdim etadi:
- ortiqcha xarajatsiz to‘g‘ri quvvat tanlash;
- professional hisob-kitob;
- sertifikatlangan sifatli panellar;
- kalit topshirish montaj;
- subsidiya bo‘yicha maslahat.
Mijoz keraksiz uskunaga pul sarflamaydi va aynan o‘z ehtiyojiga mos stansiya oladi.
Shu sabab umumiy iqtisod 7,5 mln so‘mgacha va undan ko‘p bo‘lishi mumkin.
5. Bu oddiy xarajat emas — foydali investitsiya
Oddiy maishiy texnika vaqt o‘tishi bilan qadrsizlanadi.
Quyosh stansiyasi esa:
- har oy pul tejaydi;
- 20–25 yil xizmat qiladi;
- o‘zini oqlaydi;
- keyinchalik foyda bera boshlaydi.
Kimlar uchun ayniqsa foydali?
- xonadon egalari;
- do‘konlar;
- kafelar;
- ofislar;
- ishlab chiqarish sexlari;
- fermer xo‘jaliklari.
Elektr sarfi qancha ko‘p bo‘lsa, foyda shuncha tez bilinadi.
Xulosa
Bugungi kunda quyosh stansiyasi o‘rnatish qimmat hashamat emas, balki aqlli moliyaviy qarordir.
Davlat subsidiyalari va elektr xarajatining kamayishi hisobiga siz 7,5 mln so‘mgacha va undan ko‘proq foyda qilishingiz mumkin.
